De obelisk die ooit op de Hof in Amersfoort stond, was een herdenkingsmonument voor de Slag bij Waterloo, lees blog van 24 juni 2025.
Hij werd geplaatst in 1915 ter ere van het honderdjarige jubileum van de slag en om de
oorlogsdoden te herdenken.
De obelisk staat er vandaag de dag niet meer, wel er is later een fontein op die plek gekomen.
Het exacte jaartal van verwijdering van de obelisk wordt in de bronnen niet vermeld,
maar de obelisk stond er in ieder geval nog in 1915.
De fontein op de Hof in Amersfoort, ook wel ‘De Stadsbron’ genoemd,
is geplaatst na archeologische opgravingen in 1991.
Een grootscheepse opknapbeurt van de Hof waar elke vrijdag en zaterdag markt is en waar die in het verleden ook werd gehouden vormde de aanleiding tot een opgraving.
Uit het archeologisch onderzoek is gebleken dat in de twaalfde eeuw over de Hof een 6 meter brede en 2 meter diepe gracht gelopen heeft, deze liep in een flauwe gebogen lijn aan de
zuidkant langs de Sint-Joriskerk en de zuidgrens van de Bisschoppelijke Hof vormde.
De enige bebouwing in deze tijd bestond uit een houten gebouw aan de oostzijde van de Hof, waarvan de paalsporen zijn teruggevonden.
De gracht was overigens niet het enige water op de Hof, aan de westzijde bevond zich mogelijk een insteekhaventje.
In de dertiende eeuw vonden er op de Hof grootscheepse veranderingen plaats, de gracht en de insteekhaven werden gedempt en de gebouwen in het zuidoosten afgebroken.
Zo werd het houten huis vervangen werd door een bakstenen gebouw met toren, dat we van schilderijen en prenten kennen en als het ‘Raethuis’.
Aan de oostkant van de Hof werd een eenvoudige drinkplaats aangelegd ten behoeve van het vee dat naar de markt werd gevoerd, lees blog van 18 september 2024.
Enkele decennia later werd de drinkplaats ommuurd, waarbij de oostzijde vrij bleef, zodat het vee de drinkplaats in kon lopen om te drinken.
Tussen 1350 en 1375 raakte de drinkplaats buiten gebruik en diende voor korte tijd als
vuilstortplaats.
Er bevonden zich daar opvallend veel drinkkannen, het lijkt erop dat men de drinkplaats
gedempt heeft kort na het houden van een jaarmarkt.
Nadat de drinkplaats haar functie verloor werd er een waterput centraal op de Hof aangelegd, die in zijn huidige samenstelling is groter dan toen.
De put werd gevoed door een bron en het bronwater borrelde tijdens de opgraving nog steeds door het zand omhoog dat is ongeveer vijf meter onder het huidige straatniveau.
Het gaat om artesisch water, afkomstig van de Veluwe en de Heuvelrug, dat door een zandlaag tussen kleilagen door naar het laagste punt sijpelt richting Amersfoort.
Het grondplan heeft duidelijk gotische kenmerken en bestaat uit een cirkel, met een inwendige diameter van bijna drie meter.
Ook troffen de archeologen talloze paalgaten, afkomstig van kramen en omheiningen aan.
Zo vond men onder meer 10 zilveren munten, kannen, schoenen, dierenbotten (slachtafval), mondharpjes en dobbelstenen.
De put was zwaar uitgevoerd, vijfzijdig, met op de vijf hoeken zware steunberen.
De huidige waterput, vier meter boven de oude, heeft daarom dezelfde vorm gekregen.
Het water dat daar nu opborrelt komt gewoon uit de waterleiding en wordt omhoog gespoten door een sculptuur.
De nieuwe waterput dateert uit juni 1996.

Plattegrond van de Hof uit 1630.

De eerste put afgebeeld in de stenen, deze zijn later verwijderd.

De Hof in deze tijd, de fontein staat ongeveer in het midden.

De huidige fontein op de Hof.

Fontein op de Hof – Sofie en Najib – Amersfoort